Mevzuat

Türkiye’nin Yeşil Dönüşümünde Yeni Dönem: Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği Yayımlandı

By 24 Eylül 2026Eylül 30th, 2026No Comments

İklim kriziyle mücadele, net sıfır emisyon hedefleri ve sürdürülebilir finansman arayışları küresel ekonominin merkezine yerleşmişken Türkiye de bu dönüşümün en kritik yasal altyapılarından birini hayata geçirdi. İklim Değişikliği Başkanlığı koordinasyonunda hazırlanan “Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği” Resmî Gazete’de yayımlandı.

Avrupa Birliği Yeşil Taksonomisi ile paralel ilkeler barındıran bu yönetmelik; hangi yatırımların gerçekten “çevresel ve yeşil” olduğunu bilimsel kriterlerle sınıflandıran ulusal bir kılavuz niteliği taşıyor.

Peki, Türkiye Yeşil Taksonomisi nedir, iş ve finans dünyasına neler getirecek, kimleri kapsıyor ve yürürlük süreci nasıl işleyecek? İşte tüm detaylar:

1. Türkiye Yeşil Taksonomisi Nedir?

Taksonomi, kelime anlamıyla bir “sınıflandırma sistemi”dir. Türkiye Yeşil Taksonomisi ise; hangi ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu olduğunu, iklim değişikliğiyle mücadeleye somut katkı sağladığını ve yatırımlara yeşil finansman aktarılmasında hangi kriterlerin aranacağını belirleyen resmi sınıflandırma mekanizmasıdır.

Yönetmelik; 7552 sayılı İklim Kanunu ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Kararnamesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Yönetmelikte 6 temel çevresel hedef tanımlanmıştır:

  1. Sera gazı emisyonlarının azaltımı,

  2. İklim değişikliğine uyum,

  3. Su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması,

  4. Döngüsel ekonomiye geçiş,

  5. Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü,

  6. Biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonu.

2. Bu Yönetmelik Ne Sağlar? Temel Kazanımları Nelerdir?

  • Yeşile Boyamanın (Greenwashing) Önüne Geçilmesi: Çevre dostu olmadığı halde pazarlama ve halkla ilişkiler yoluyla kendini “yeşil” gibi gösteren kurumların yarattığı bilgi kirliliği ve haksız avantaj engellenecektir.

  • Yeşil Finansmana Erişimin Kolaylaşması: Hangi projelerin gerçekten yeşil olduğu netleştiği için bankalar, fonlar ve uluslararası kalkınma kuruluşları sürdürülebilir projelere kaynak aktarırken tereddüt yaşamayacaktır.

  • Objektif “3 Temel Kriter” Kuralı: Bir faaliyetin “taksonomiye uyumlu” (yeşil) kabul edilebilmesi için şu üç şartı aynı anda sağlaması zorunlu kılınmıştır:

    • Belirlenen 6 çevresel hedeften en az birine önemli ölçüde katkı sağlamak,

    • Diğer çevresel hedeflerin hiçbirine önemli zarar vermemek (DNSH – Do No Significant Harm ilkesi),

    • Uluslararası çalışma standartlarını (ILO temel ilkeleri, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi vb.) kapsayan asgari sosyal koruma önlemlerine uymak.

  • Fosil Yakıt Kısıtlaması: Yönetmelik açık bir dille; katı fosil yakıtlar kullanılan üretim faaliyetlerinin çevresel açıdan sürdürülebilir (yeşil) kabul edilmeyeceğini hüküm altına almıştır.

3. Kimler Raporlama Yapacak ve Sistem Nasıl İşleyecek?

  • Reel Sektör: Yönetmelik ekinde yer alan faaliyetleri yürüten kurum ve işletmeler, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanacak şablonlara göre gönüllü olarak raporlama yapabilecektir. Bu raporlar, şirketlerin hasılat, yatırım harcaması (CapEx) ve işletme giderlerinin (OpEx) ne kadarının yeşil olduğunu gösterecektir.

  • Finansal Kuruluşlar (Bankalar, Portföy Yönetim Şirketleri, Sigorta Şirketleri): Finans sektörü için raporlama usul ve esasları BDDK, SPK ve SEDDK tarafından ayrıca belirlenecektir. Finansal kuruluşlar, portföylerindeki varlıkların ne kadar yeşil olduğunu açıklamak için kredi veya yatırım verdikleri şirketlerden taksonomi verisi talep edebilecektir.

  • Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemi: Tüm raporlama, doğrulama ve veri takibi süreçleri Başkanlık tarafından kurulacak olan dijital platform üzerinden yürütülecek ve kamuya açık raporlar burada toplanacaktır.

4. Yönetişim Modeli: Taksonomiyi Kim Yönetecek?

Taksonominin idaresi için güçlü bir kurumsal yapı kurulmuştur:

  • Yürütücü: İklim Değişikliği Başkanlığı.

  • Türkiye Yeşil Taksonomisi Komitesi: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği, Hazine ve Maliye, Enerji, Sanayi, Ticaret, Ulaştırma Bakanlıkları ile BDDK, SPK, TCMB, KGK gibi karar verici 15 kurumun temsilcilerinden oluşur. Kriterlerin kabulü ve stratejik kararlar bu komitede alınır.

  • Teknik Uzman Grupları: Sektörler bazında bilimsel ve niceliksel kriterleri hazırlayacak uzman heyetlerdir.

5. Ne Zaman Yürürlüğe Girer? (Geçiş Dönemi Detayı)

  • Genel Yürürlük: Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandığı gün itibarıyla doğrudan yürürlüğe girmiştir.

  • Finans Kuruluşları İçin Geçiş Hükmü: Finansal kuruluşların sisteme entegrasyonu ve alt düzenlemelerin tamamlanabilmesi için bir muafiyet süresi tanınmıştır. Bankalar, aracı kurumlar, portföy şirketleri, sigorta ve emeklilik şirketleri 1 Ocak 2029 tarihine kadar taksonomi raporlaması yapmak zorunda değildir.

  • Yürütme: Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Özet Değerlendirme: Türkiye Yeşil Taksonomisi, sanayiciden finansmana kadar uzanan zincirde “gerçekten çevre dostu olan” ile “mış gibi yapanı” birbirinden ayıracak şeffaf bir cetvel getirmiştir. Özellikle AB Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na (SKDM) hazırlanan Türk sanayisi ve ihracatçısı için uluslararası sermayeye erişimde kilit bir araç olacaktır.

Kaynak :

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260924-1.htm

Bu Yazıyı Paylaşın
Paylaş